تهران – زمر نیوز: یکی از عمیق‌ترین پرسش‌های ذهنی مؤمنان در طول تاریخ و به‌ویژه در عصر حاضر، مشاهده قدرت، ثروت و ادامه حیات ظالمان و ستمگران جهانی است. از فرعون تا مصادیق معاصر مانند رهبران رژیم صهیونیستی و شخصیت‌های سیاسی مقتدر (نظیر ترامپ)، این سؤال مطرح می‌شود که چرا خداوند متعال به این افراد، فرصت و مهلت می‌دهد تا همچنان به ستم خود ادامه دهند؟

خبرنگار فرهنگی زمر نیوز در این گزارش به تبیین پاسخ این پرسش بر اساس تعالیم و آیات صریح قرآن کریم می‌پردازد.

۱. توهم غفلت و تأخیر در مجازات (امهال)

قرآن کریم، نخستین و مهم‌ترین پاسخ را به این توهم می‌دهد که تأخیر در مجازات، نشانه غفلت یا رضایت الهی است. خداوند صریحاً این گمان را رد می‌کند.

در سوره ابراهیم، آیه ۴۲، خداوند خطاب به پیامبر (ص) می‌فرماید:

«وَلَا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ غَافِلًا عَمَّا یَعْمَلُ الظَّالِمُونَ إِنَّمَا یُؤَخِّرُهُمْ لِیَوْمٍ تَشْخَصُ فِیهِ الْأَبْصَارُ»

(«و گمان مبر که خدا از آنچه ستمکاران می‌کنند، غافل است. همانا [او] ایشان را تنها تا روزی که چشم‌ها در آن خیره می‌ماند، به تأخیر می‌اندازد.»)

بر اساس این آیه، تأخیر در عقوبت، نه از سر غفلت، بلکه با تدبیر و حکمت الهی صورت می‌گیرد و ستمگران را برای روز حسابی سخت‌تر، مهلت می‌دهد. این مهلت به زبان عربی «اِمهال» خوانده می‌شود؛ یعنی فرصت دادن.

۲. استدراج: مهلت برای ازدیاد گناه

مهم‌ترین دلیل قرآنی در این زمینه، مفهوم «استدراج» است. استدراج به این معناست که خداوند، ظالم را کم کم و پله پله، با دادن نعمت و فرصت، به ورطه سقوط می‌کشاند. در این مسیر، هر نعمتی که به ستمکار می‌رسد، او را در غفلت و تکبر غوطه‌ورتر ساخته و در نتیجه، گناه بیشتری انجام می‌دهد.

قرآن کریم در سوره آل عمران، آیه ۱۷۸، هدف این مهلت دادن را به وضوح شرح می‌دهد:

«وَلاَ یَحْسَبَنَّ الَّذِینَ کَفَرُواْ أَنَّمَا نُمْلِی لَهُمْ خَیْرٌ لِّأَنفُسِهِمْ إِنَّمَا نُمْلِی لَهُمْ لِیَزْدَادُواْ إِثْماً وَلَهُمْ عَذَابٌ مُّهِینٌ»

(«و البته نباید کافران گمان کنند اینکه به ایشان مهلت می‌دهیم، برای آنان خوب است؛ ما به آنان مهلت می‌دهیم فقط برای اینکه [بر سفره گناه] بر گناه بیفزایند و برای آنان عذابی خوارکننده است.»)

بنابراین، موفقیت‌ها، پیروزی‌های موقت یا دوام حکمرانی یک ظالم (مانند ترامپ در زمان قدرت یا نتانیاهو در جنایات غزه)، نه پاداش اعمال آن‌ها، بلکه در حقیقت، تله‌ای الهی است تا پرونده گناهانشان را به نهایت رسانده و مستحق سخت‌ترین نوع عقوبت شوند. به عبارتی، خداوند به آن‌ها فرصت توبه نمی‌دهد، بلکه فرصت بیشتر گناه می‌دهد.

۳. آزمایش مؤمنان و متقین

یکی دیگر از ابعاد حکمت الهی در بقای موقت ستم، آزمایش ایمان مؤمنان است. قرآن کریم تأکید دارد که زندگی دنیا، صحنه امتحان است. صبر، استقامت و پایداری مؤمنان در برابر فتنه‌ها و سختی‌هایی که ظالمان ایجاد می‌کنند، محک زده می‌شود.

در سوره اعراف، آیه ۱۸۳، خداوند می‌فرماید:

«وَأُمْلِی لَهُمْ إِنَّ کَیْدِی مَتِینٌ»

(«و به آن‌ها مهلت می‌دهم؛ همانا تدبیر من محکم است.»)

این آیه نشان می‌دهد که شیوه برخورد خداوند با ظالمان (تأخیر در عقوبت) بخشی از یک طرح و برنامه مستحکم و خلل‌ناپذیر الهی است. این مهلت، به مؤمنان فرصت می‌دهد تا در برابر ظلم، موضع‌گیری کرده و با عمل صالح و جهاد، در مسیر حق ثابت قدم بمانند.

از منظر قرآن کریم، مهلت دادن به ظالمان، همچون فرصت دادن به یک مجرم برای امضای اسناد جرم بیشتر است. این مهلت کوتاه دنیوی، هرگز به معنای پیروزی نهایی ستم نیست، بلکه آغاز فرایندی است که سرانجام آن، سقوط و عذابی سخت‌تر و خوارکننده‌تر در روز قیامت خواهد بود. موفقیت‌های ظاهری افراد ظالمی چون ترامپ و نتانیاهو، صرفاً ابزار استدراج برای ازدیاد اِثم (گناه) آن‌هاست.