حکمت الهی، معشوقِ جان‌ها و صبر مؤمن، آینه‌ی حق

به گزارش خبرنگار فرهنگی زمر نیوز، در روزگارِ طوفانیِ امروز، که جهان در آتشِ نفاق و فریب سوزان است، بازگشت به عمقِ مفاهیم دینی و عرفانی، نه تنها ضروری، بلکه راهگشای بسیاری از بحران‌های روحی بشر است. این مقاله، تلاشی است برای واکاوی رابطه‌ی لطیف میان «حکمت خداوند» و «صبر مؤمن» از منظر عرفان ناب اسلامی.

 مقدمه؛ نگاهی به قفسه‌ی حکمت الهی

خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ حَکِیمٌ» (بیت الله حکیم است). اما حکمت در کلام اهل‌بیت (ع) و عرفا، تنها «دانایی» نیست؛ حکمت، خردِ حیات‌بخش است که از دلِ عشق می‌جوشد.

از نگاه عرفانی، خداوندِ حکیم، موجودی است که ذاتش در کمال مطلق است و با حکمت خویش، جهان را به رخ کشیده تا خداشناسی محقق شود:
- تجلیِ قدرت: در کوه‌های استوار و اقیانوس‌های خروشان
- تجلیِ رحمت: در نسیم‌های آرام و باران‌های رحمت
- تجلیِ حکمت: در آزمون‌ها و آزمایش‌هایی که مؤمن را صیقل می‌دهد

بخش اول؛ صبر، نمایشِ بندگی در محضرِ خالق

در عرفان، صبر نه به معنای «تحمل منفعلانه»، بلکه به معنای «حضور فعال در برابر حکمت الهی» است. وقتی مؤمنی می‌سپارد: «خداوند خیر مرا از تو بیشتر می‌داند»، او در واقع می‌گوید:

 «خدایا! من تو را آن‌چنان می‌شناسم که به حکمتت تسلیمم. صبر من، امضای بندگی‌ام در دفترِ ابدیت است.»

بخش دوم؛ آیه‌ی «إِنَّ اللَّهَ حَکِیمٌ» و نقشِ مؤمن در کشفِ حکمت

در سوره‌ی زمر، آیه‌ی ۱۰ می‌فرماید: «إِنَّمَا یُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُم بِغَیْرِ حِسَابٍ»*.این آیه، تنها وعده‌ی پاداش نیست؛ بلکه تأکید بر *کشفِ حکمت در صبر است.

مراحلِ کشفِ حکمت:

1. مرحله‌ی غفلت: مؤمن از سختی می‌رنجد و نمی‌داند چرا خدا چنین کرده است.
2. مرحله‌ی صبر: مؤمن با توکل، در برابر حکمت می‌ایستد.
3. مرحله‌ی شهود: پس از عبور از سختی، حکمت را می‌بیند و می‌گوید: «لا حول و لا قوه الا بالله»*.4. *مرحله‌ی معرفت:* مؤمن به خداوند نزدیک‌تر می‌شود و حقیقتِ حکمت را در ذاتِ خویش می‌یابد.
بخش سوم؛ تقابلِ تجلیِ خدا و ظهورِ بنده

در عرفان، این دو رخداد، دو روی یک سکه‌اند:
| با حکمت: جهان را آفرید تا شناخته شود | با صبر: خود را در محضر خالق به تماشا می‌گذارد |
| با آزمایش: بنده را می‌سنجد | با صبر: خود را می‌سنجد |
| با رحمت: در نهایت، پاداش می‌دهد | با صبر: پاداش را بی‌حساب می‌گیرد |
«خداوند خدایی خود را با قدرت و حکمت به رخ می‌کشد؛ و بنده‌ی مؤمن، بندگی خود را با صبر و تسلیم به تماشا می‌گذارد. هر دو در کنار هم، معرفت را کامل می‌کنند: خدایی که می‌خواهد خود را بشناسانَد، و بنده‌ای که می‌خواهد خود را بشناساند.»